koza

m IV, CMs. \kozazie; lm D. kóz
1. «Capra hircus, zwierzę domowe z rodziny pustorożców, ssące, przeżuwające, hodowane w wielu rasach dla mleka, wełny, mięsa, skóry; koza domowa; potocznie: samica tego zwierzęcia»

Biała, czarna, łaciata koza.

Stado kóz.

Beczeć jak koza.

◊ Znać się na czymś tyle, co koza na pieprzu «nie znać się na czymś wcale»
□ W Pacanowie, gdzie kozy kują (porzekadło).
□ Na pochyłe drzewo i kozy skaczą «człowiekowi biednemu, nieszczęśliwemu los w dalszym ciągu nie sprzyja, doznaje on nadal niepowodzeń, dalszych przykrości od każdego, od kogokolwiek»
□ Przyjdzie (przyszła) koza do woza «(ktoś) będzie prosił o pomoc, którą dawniej odrzucał»
□ Raz kozie śmierć «niech się dzieje, co chce; wszystko jedno»
□ Wilk syty i koza cała «o załatwieniu lub rozstrzygnięciu sprawy, zadowalającym obie strony, wszystkich»
2. pot. «o żywej, wesołej, dorastającej pannie»

Młode kozy chichotały po kątach.

3. blm
pot. «areszt, więzienie; kara aresztu, więzienia»

Wsadzić, zamknąć kogoś do kozy.

Odsiadywać kozę.

Siedzieć w kozie.

4. pot. «mały piecyk żelazny z rurą»

Rozpalić w kozie.

5. pot. «deska z uchwytami używana do noszenia cegieł na plecach; kozioł»
6. reg. «gruzełek zeschniętej wydzieliny w nosie»
7. hist. «rodzaj dawnego statku flisackiego, służącego zwykle do przewozu zboża»
8. łow. «samica sarny i kozicy»
9. muz. «ludowy, dęty instrument składający się z piszczałek i miecha z koźlej skóry; dudy»
10. zool. «Cobitis taenia, ryba z rodziny piskorzowatych o jasnożółtym ubarwieniu z licznymi ciemnymi plamami, mająca przy otworze gębowym wąsiki; występuje prawie w całej Eurazji w przydennej strefie śródlądowych wód płynących i stojących o piaszczystym i mulistym dnie; kózka»
11. przestarz. «pomieszczenie, w którym pozostawiało się ucznia za karę na pewien czas po ukończeniu lekcji; kara szkolna polegająca na zatrzymaniu ucznia w tym pomieszczeniu»

Zostawić ucznia w kozie.

Ukarać ucznia kozą.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • koža — kȍža ž <G mn kȏžā> DEFINICIJA 1. organ koji je ujedno vanjska površina tijela čovjeka i životinje 2. taj dio tijela oderan sa životinje, sirov ili industrijski prerađen SINTAGMA bijela (crna, žuta, crvena) koža boja puti čovjeka bijele… …   Hrvatski jezični portal

  • Koza — (bagpipe)= Infobox Instrument name=Koza names= classification= *Bagpiping range= related= *Bock (Czech) *Cimpoi (Romanian) *Duda (Hungarian/Polish) *Koza (Polish) *Diple (Dalmatian Coast) *Mih (Istrian) *Tulum (Turkish and Pontic) *Tsambouna… …   Wikipedia

  • koza — kòza ž (mužjak jarac; mlado jare, kozlić) <V kȍzo, G mn kózā> DEFINICIJA 1. (mn) zool. rod pravih preživača (Capra) iz porodice šupljorožaca, kao domaće životinje raširene po cijelom svijetu [domaća koza; sanska koza; kašmirska koza] 2.… …   Hrvatski jezični portal

  • koza — I {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż Ia, CMc. kozazie; lm D. kóz {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} zwierzę domowe hodowane dla mleka, wełny, skóry, mięsa z charakterystyczną brodą i wygiętymi ku tyłowi rogami; popularnie:… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • koza — ×kozà (l. koza) sf. (2) kalėjimas, arešto namai: Jį pasodino vakar in kòzą Smn. Jau parėjo ir Petras iš kòzos Mrs. Nuvedė jį kozon už girtavimą Lp. Sėdi mano brolis kòzoj Alv …   Dictionary of the Lithuanian Language

  • koža — ×koža (?) sf. LsB217, K.Būg trobelė, namelis: Kožosa BzB295 …   Dictionary of the Lithuanian Language

  • kóža — e ž (ọ) 1. tanjša prevleka, sestavljena iz več plasti, na telesu a) človeka: odrgniti, opraskati si kožo; ekspr. vrv mu je posnela kožo z roke; prerezal si je samo kožo; zlomljena kost mu štrli iz kože; izsušena, uvela, ekspr. utrujena koža; ima …   Slovar slovenskega knjižnega jezika

  • kôza — e stil. é ž (ó) 1. manjša domača žival s srpastimi rogovi, ki se goji zlasti zaradi mleka: koza meketa; kozo molsti, pasti; čreda koz; skače kot koza / angorska koza ki ima dolgo, mehko dlako; domača koza; kašmirska koza z dolgo, mehko dlako, po… …   Slovar slovenskega knjižnega jezika

  • kòza — kòz|a ž (mužjak jarac; mlado jare, kozlić) 〈V kȍzo, G mn kózā〉 1. {{001f}}〈mn〉 zool. rod pravih preživača (Capra) iz porodice šupljorožaca, kao domaće životinje raširene po cijelom svijetu [domaća ∼a; sanska ∼a; kašmirska ∼a] 2. {{001f}}pejor.… …   Veliki rječnik hrvatskoga jezika

  • Koza — Original name in latin Koza Name in other language State code CM Continent/City Africa/Douala longitude 10.87079 latitude 13.87855 altitude 502 Population 3665 Date 2006 01 17 …   Cities with a population over 1000 database

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.