obrót


obrót
m IV, D. \obrótrotu, Ms. \obrótrocie; lm M. \obrótroty
1. «ruch ciała dokoła osi; zwrot (w odniesieniu do osób)»

Obrót Ziemi dokoła osi.

Obroty śruby silniczka.

Zrobić kilka obrotów w tańcu.

mat. Obrót figury «ruch, przy którym punkty figury zakreślają kręgi o środkach położonych na wspólnej prostej»
techn. Pracować, poruszać się itp. na małych, wolnych obrotach «o silnikach, maszynach, pojazdach poruszanych silnikami: działać, poruszać się przy liczbie obrotów małej w stosunku do możliwości danego urządzenia, poruszać się powoli»
przen. «o ludziach, o zakładach przemysłowych: pracować wolno, działać leniwie, opieszale»
∆ Pracować, poruszać się itp. na wysokich, dużych, pełnych obrotach «o silnikach, maszynach, pojazdach poruszanych silnikami: działać, poruszać się przy liczbie obrotów dużej, największej możliwej w danym urządzeniu, poruszać się szybko»
przen. «o ludziach, o zakładach przemysłowych: pracować szybko, intensywnie»
◊ Brać kogoś w obroty «stosować jakieś energiczne zabiegi względem kogoś»
2. «kierunek, zwrot (np. sprawy, rozmowy)»

Obrót pomyślny, szczęśliwy, nieoczekiwany, zły.

Rozmowa, sprawa itp. przybrała, wzięła jakiś obrót.

3. ekon. hand. «ogólna odpłata za świadczenie rzeczy i usług; kupno, sprzedaż, wymiana towaru»

Obrót gotówkowy.

Obrót bezgotówkowy przedsiębiorstwa, sklepu.

Sklep, przedsiębiorstwo o dużych obrotach.

∆ Obrót podatkowy «kwota stanowiąca podstawę ustalenia podatku obrotowego, w przedsiębiorstwach nieuspołecznionych, nie prowadzących ksiąg handlowych - także podatku dochodowego»
∆ Obrót towarowy «ruch towarów ze sfery produkcji do sfery konsumpcji realizowany przez akty kupna-sprzedaży»

Słownik języka polskiego . 2013.

  • obrót — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż I, D. obrótrotu, Mc. obrótrocie {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} ruch obiektu wokół własnej osi : {{/stl 7}}{{stl 10}}Dzienny obrót Ziemi. Wykonać obrót na pięcie. Wysokie obroty… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • obrót — 1. Coś przyjmuje dobry, zły itp. obrót «coś zmienia się na lepsze, gorsze itp., coś toczy się inaczej niż dotąd»: Wkrótce jednak sprawy przyjęły zły obrót. Życie na gorąco 38/1999. 2. Pracować, poruszać się itp. na małych, wolnych, niskich,… …   Słownik frazeologiczny

  • bryła — ż IV, CMs. bryle; lm D. brył 1. «ciało fizyczne o kształtach nieforemnych, zwykle znacznych rozmiarów; w węższym znaczeniu: gruby kawał czegoś, odłupany, odszczepiony od jakiejś całości lub scalony, zbity, ulepiony z drobnych cząstek»… …   Słownik języka polskiego

  • piruet — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż I a. mż I, D. u, Mc. piruetecie {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} okręcenie się dookoła siebie; obrót; też: obrót w tańcu na palcach jednej nogi {{/stl 7}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • śruba — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż Ia, CMc. śrubabie {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} nagwintowany pręt lub pręcik, zwykle metalowy, z jednej strony zakończony łbem ze szczeliną lub kilkoma szczelinkami, przeznaczony do… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • dobry — 1. iron. Dobry wujek, wujaszek «osoba pobłażliwa, życzliwa, niestawiająca innym wysokich wymagań»: (...) każdy jechał w teren jak dobry wujaszek i coś tam dawał poza resortem pracy i płacy, bez żadnego planu, a że przez to system płac się… …   Słownik frazeologiczny

  • godzina — 1. Czarna godzina a) «okres największych trudności, nieszczęść, kłopotów, zwłaszcza materialnych»: Wpłacam pieniądze do banku, odkładam na czarną godzinę. Viva 18/2000. b) «ostatnie chwile, dni przed śmiercią własną lub kogoś bliskiego»: (...)… …   Słownik frazeologiczny

  • przyjąć — kogoś z otwartymi rękami (rękoma), ramionami «przyjąć kogoś bardzo serdecznie»: Teść przyjął go z otwartymi rękoma i gościł przez kilka dni u siebie z największą serdecznością. Z. Kosidowski, Opowieści. Nie musiał się jednak martwić o przyszłość; …   Słownik frazeologiczny

  • przyjmować — Przyjąć kogoś z otwartymi rękami (rękoma), ramionami «przyjąć kogoś bardzo serdecznie»: Teść przyjął go z otwartymi rękoma i gościł przez kilka dni u siebie z największą serdecznością. Z. Kosidowski, Opowieści. Nie musiał się jednak martwić o… …   Słownik frazeologiczny

  • zły — 1. Mieć, wziąć, brać, poczytać, poczytywać coś komuś za złe «przypisać komuś złe intencje, negatywnie ocenić czyjąś decyzję lub postawę»: Młody, atrakcyjny. Trudno mieć mu za złe, że nie chciał do końca życia być wdowcem. Viva 5/2000. (...)… …   Słownik frazeologiczny


We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.