a
I
1. «pierwsza litera alfabetu łacińskiego»
a) «odpowiadająca samogłosce a»
◊ A b c «elementarne wiadomości z jakiegoś zakresu»

A b c tańca.

A b c radioamatora.

◊ Od a do z «od początku do końca, wszystko»
b) «w numeracji porządkowej oznaczająca: pierwszy; w numeracji liczbowej używana dla odróżnienia przedmiotów oznaczonych tym samym numerem, np. 3 i 3a»
2. «samogłoska ustna wymawiana przy szerokim otwarciu jamy ustnej i niskim położeniu języka»
3. «powtarzająca się głoska nucona przy usypianiu dziecka; także przyśpiewka w kołysankach»

Aa! kotki dwa, szare, bure obydwa.

4. muz. «szósty dźwięk w diatonicznym szeregu podstawowym; la»
∆ A-dur «gama lub tonacja durowa z trzema krzyżykami»
∆ a-moll «gama lub tonacja molowa bez znaków przykluczowych»
II
1. «spójnik zespalający zdania lub ich części i uwydatniający ich związki treściowe»
a) «uzupełnianie się lub luźny związek treści»

Miał na sobie zimowe palto, a na głowie filcowy kapelusz.

b) «przeciwstawność z przeczeniem przy jednym z członów»

Zrobisz to dzisiaj, a nie jutro.

c) «przeciwstawność bez przeczenia»

Dużo, a dobrze.

d) «wynikanie»

Zastąpię cię w pracy, a ty odpoczniesz.

e) «wyjaśnianie i uzupełnianie treści zdania poprzedniego»

Uważaj, bo upadniesz, a takie upadki bywają niebezpieczne.

Ja młoda śród młodzieży, a droga cnoty śliska. (Mickiewicz)

2. «partykuła nawiązująca i wzmacniająca»

A nie mówiłam, że będzie za późno?

Ciągle się pyta, a gdzie, a co, a jak.

A łotry, a draby, a hultaje!

3. «partykuła łącząca wyrazy powtórzone dla celów ekspresji»

Wcale a wcale.

Oczekuję wiadomości z wielką a wielką ciekawością.

Te przykłady można mnożyć a mnożyć.

4. «partykuła łącząca powtórzone zaimki wskazujące, użyte zamiast dokładnego określenia treści, do której się odnoszą»

Nazywać się tak a tak.

Taki a taki lekarz przyjmuje w tych a tych godzinach.

5. «wykrzyknik wyrażający różne żywe stany i postawy uczuciowe, czasem powtórzony»

A! co widzę?

Aa! - odetchnął z ulgą.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • A — (named [=a] in the English, and most commonly [ a] in other languages). The first letter of the English and of many other alphabets. The capital A of the alphabets of Middle and Western Europe, as also the small letter (a), besides the forms in… …   The Collaborative International Dictionary of English

  • A — ([.a] emph. [=a]). 1. [Shortened form of an. AS. [=a]n one. See {One}.] An adjective, commonly called the indefinite article, and signifying one or any, but less emphatically. At a birth ; In a word ; At a blow . Shak. Note: It is placed before… …   The Collaborative International Dictionary of English

  • Ä — or ä , is a character which represents either a letter from several extended Latin alphabets, or the letter A with umlaut or diaeresis. As an independent letter The letter Ä occurs in the Swedish, Finnish, Estonian, and Slovak alphabets, where i …   Wikipedia

  • Â — (a circumflex) is a letter of the Romanian and Vietnamese alphabets. This letter also appears in Croatian, French, Portuguese, Serbian, Frisian, Welsh Language, Friulian, Turkish and Walon language as a variant of the letter “a”.Usage in various… …   Wikipedia

  • A — ([.a]), prep. [Abbreviated form of an (AS. on). See {On}.] 1. In; on; at; by. [Obs.] A God s name. Torn a pieces. Stand a tiptoe. A Sundays Shak. Wit that men have now a days. Chaucer. Set them a work. Robynson (More s Utopia). [1913 Webster] 2.… …   The Collaborative International Dictionary of English

  • Ã — Ã/ã (a tilde) is a letter used in some languages, generally considered a variant of the letter A.In Portuguese, Ã/ã represents a nasal central unrounded vowel, normally transcribed in IPA as IPA|/ɐ̃/ (its exact height varies from open to mid… …   Wikipedia

  • A++ — stands for abstraction plus reference plus synthesis which is used as a name for the minimalistic programming language that is built on ARS.ARS is an abstraction from the Lambda Calculus , taking its three basicoperations, and giving them a more… …   Wikipedia

  • Á — (a acute) is a letter of the Czech, Faroese, Hungarian, Icelandic, and Slovak languages. This letter also appears in Irish, Occitan, Portuguese, Spanish, and Vietnamese as a variant of the letter “a”.Usage in various languagesChineseIn Chinese… …   Wikipedia

  • A- — A, as a prefix to English words, is derived from various sources. (1) It frequently signifies on or in (from an, a forms of AS. on), denoting a state, as in afoot, on foot, abed, amiss, asleep, aground, aloft, away (AS. onweg), and analogically,… …   The Collaborative International Dictionary of English

  • A — [From AS. of off, from. See {Of}.] Of. [Obs.] The name of John a Gaunt. What time a day is it ? Shak. It s six a clock. B. Jonson. [1913 Webster] …   The Collaborative International Dictionary of English

  • A — A barbarous corruption of have, of he, and sometimes of it and of they. So would I a done A brushes his hat. Shak. [1913 Webster] …   The Collaborative International Dictionary of English