zachować


zachować
dk I, \zachowaćam, \zachowaćasz, \zachowaćają, \zachowaćaj, \zachowaćał, \zachowaćany - zachowywać ndk VIIIa, \zachowaćowuję, \zachowaćowujesz, \zachowaćowuj, \zachowaćywał, \zachowaćywany
1. «schowawszy przetrzymać, zatrzymać coś, przechować»

Zachować czyjeś rzeczy.

Zachować dokumenty, papiery.

Zachować pamiątki po kimś.

Zachować coś na pamiątkę.

2. «dochować coś w stanie nie zmienionym, nie naruszonym, nie zniszczonym; uchronić coś przed zapomnieniem; podtrzymać, utrzymać»

Zachować siły, zdrowie.

Zachować młodzieńczą sylwetkę.

Zachować kondycję.

Nasiona zachowały zdolność kiełkowania.

Zachować stare obyczaje, tradycje, wierzenia.

Zachować język narodowy.

Zachować kogoś, coś w pamięci, w sercu.

Zachować wdzięczność dla kogoś.

Zachować urazę, żal do kogoś.

◊ Zachować coś przy sobie, w sekrecie, w tajemnicy; zachować dyskrecję, sekret, tajemnicę «utrzymać coś w tajemnicy, dotrzymać sekretu, tajemnicy»
◊ Zachować miarę, umiar w czymś «nie nadużyć czegoś, nie przesadzić w czymś»
◊ Zachować pozory «postarać się o to, aby coś wyglądało na pozór w porządku, bez zmian»
◊ Zachować spokój, zimną krew, równowagę itp. «nie stracić przytomności umysłu, spokoju, panowania nad sobą; pozostać spokojnym, opanowanym»
3. częściej ndk «przestrzegać czegoś, wypełniać coś»

Zachowywać dietę, post.

zachować się - zachowywać się
1. «zostać zachowanym, przechować się»

Listy, dokumenty się zachowały.

Dawne stroje się zachowały.

2. «dochować się, pozostać w postaci niezmienionej, uchronić się przed zapomnieniem; utrzymać się, przetrwać»

Zachowały się fragmenty murów obronnych.

Zachowały się dawne obyczaje, zwyczaje, obrzędy.

Zachowała się legenda.

Zachował się mit o czymś.

Coś zachowało się komuś w pamięci.

◊ Zachować się przy życiu «zostać żywym, uniknąć śmierci»
3. «postąpić (wobec kogoś, czegoś) w jakiś sposób, zareagować jakoś na bodźce zewnętrzne; przyjąć wobec kogoś, czegoś pewną postawę»

Zachowywać się cicho, spokojnie, naturalnie, nienagannie, przyzwoicie.

Zachować się niewłaściwie, bezczelnie, skandalicznie.

(Nie) umieć się zachować.

Dzieci zachowywały się niesfornie, hałaśliwie.

Zachować się biernie wobec wypadków.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • zachować — linię zob. linia 3. Zachować twarz zob. twarz 6 …   Słownik frazeologiczny

  • zachować [uratować] twarz — {{/stl 13}}{{stl 7}} zdołać zachować dobrą opinię, reputację, szacunek u innych : {{/stl 7}}{{stl 10}}Trzeba pomyśleć, jak zachować twarz po tym, co się stało. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zachować się jak zza rogatek — zachować się niewłaściwie …   Słownik gwary warszawskiej

  • zachować (się) — {{/stl 13}}{{stl 17}}ZOB. {{/stl 17}}{{stl 7}}zachowywać (się) {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zachować się — pot. Zachować się jak świnia, euf. jak prosię «postąpić nieetycznie, nieprzyzwoicie wobec kogoś, zwłaszcza wobec osoby bezbronnej lub takiej, której się coś zawdzięcza»: Jeżeli pan jest świnią, niech się pan zachowuje jak świnia (...). J.… …   Słownik frazeologiczny

  • zachowywać się – zachować się — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} przetrwać, przechować się przez jakiś czas; ocaleć od zniszczenia, zapomnienia itp. : {{/stl 7}}{{stl 10}}Czy zachowały się jakieś pamiątki po nim? Tego typu relikty zachowują się …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zachowywać – zachować — {{/stl 13}}{{stl 8}}{kogoś, coś} {{/stl 8}}w pamięci {{/stl 13}}{{stl 7}} pamiętać coś, kogoś (zwykle w związku z jakimś pozytywnym przeżyciem) : {{/stl 7}}{{stl 10}}Zachowała w pamięci dzień swoich zaręczyn. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zachowywać – zachować dystans — {{/stl 13}}{{stl 7}} zachowywać się oficjalnie wobec kogoś, nie pozwalać na spoufalanie się : {{/stl 7}}{{stl 10}}Wobec swoich uczniów zachowywał dystans. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zachowywać – zachować pozory — {{/stl 13}}{{stl 7}} starać się stworzyć u innych wrażenie, że wszystko jest w porządku, bez zmian : {{/stl 7}}{{stl 10}}Nie układa im się, ale jeszcze zachowują pozory. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • zachowywać — → zachować …   Słownik języka polskiego


We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.