dojść

dk, \dojśćjdę, \dojśćjdziesz, dojdź, doszedł, doszła, doszli, doszedłszy - dochodzić ndk VIa, \dojśćdzę, \dojśćdzisz, \dojśćchodź, \dojśćdził
1. «posuwając się osiągnąć określone miejsce, cel»
a) «o ludziach i zwierzętach: idąc dotrzeć dokądś»

Dojść do lasu, do rzeki.

Wieczorem doszli do granicy.

∆ Dochodząca kobieta, pomoc domowa «osoba przychodząca do pracy w gospodarstwie domowym na określone godziny»
b) częściej ndk «o środkach komunikacji: być doprowadzonym; dojeżdżać, dopływać»

Kolej dochodzi, nie dochodzi dokąd.

Statek doszedł do portu.

c) «o listach, przesyłkach itp.: trafić do adresata, trafić na miejsce oznaczone»

Listy nie dochodziły.

Telegram doszedł w porę.

∆ Dojść do czyichś rąk, do rąk adresata «trafić bezpośrednio do kogoś, dotrzeć do adresata»
d) «o wodzie, ogniu, powietrzu: dopłynąć, dosięgnąć»

Ogień dochodził do strychu.

Powietrze nie dochodziło do pomieszczenia.

e) częściej ndk «o pociskach: dolatywać»

Kule nie dochodziły do celu.

f) «o wiadomościach, pogłoskach: stać się wiadomym»

Złe wieści dochodzą do kogoś.

g) częściej ndk «o wrażeniach słuchowych, wzrokowych, węchowych: dawać się słyszeć, widzieć, czuć»

Z daleka dochodzą głosy, dźwięki.

Dochodzi do nas miły zapach, przyjemna woń kwiatów.

2. częściej ndk «osiągać jakąś granicę, jakiś kres»
a) «w przestrzeni»

Park dochodzi do rzeki.

◊ Drzwi, okna dochodzą, nie dochodzą «drzwi, okna dokładnie przylegają do futryny, drzwi, okna nie zamykają się szczelnie»
b) «w czasie»

Dojść do pełnoletności.

Dochodzić do sześćdziesięciu lat.

◊ (tylko ndk) Dochodzi druga, trzecia (godzina), dochodzi północ «zbliża się godzina druga, trzecia, zbliża się północ»
3. «osiągnąć jakąś wielkość, jakąś miarę, jakąś liczbę»

Mróz doszedł do -50°C.

Liczba zgromadzonych dochodziła do kilku tysięcy osób.

4. «osiągnąć to, czego się pragnęło, do czego się dążyło, co jest potrzebne»

Dojść do dobrobytu, do sławy, do wysokich godności.

Dojść do perfekcji.

◊ Dojść do zdrowia «odzyskać zdrowie, wyzdrowieć»
◊ Dojść do zgody, do porozumienia «pogodzić się, porozumieć się»
◊ Dojść do głosu, do słowa «uzyskać możność wypowiedzenia się; zabrać głos, przemówić»
◊ Dojść do siebie a) «odzyskać siły, wrócić do zdrowia» b) «odzyskać przytomność po zemdleniu» «odzyskać równowagę psychiczną, otrząsnąć się z wrażenia; opanować się, ochłonąć»
◊ Coś (nie) doszło do skutku «coś się (nie) urzeczywistniło»
◊ Doszło do czegoś (np. do awantur, do zatargów, do rozprawy sądowej) «coś zdarzyło się, miało miejsce»
◊ Dojść do ładu z kimś «porozumieć się z kimś, dogadać się»
5. częściej ndk «stanowić dodatek, być dodatkiem poza czymś już istniejącym»

Co kwartał dochodzi premia.

6. częściej ndk «domagać się czegoś na drodze prawnej; starać się o uzyskanie albo odzyskanie czegoś, upominać się o coś, żądać zadośćuczynienia»

Dochodzić należności, sprawiedliwości.

Dochodzić swych praw.

Dochodzić zwrotu długów.

Dochodzić krzywdy.

7. «dowiedzieć się, pojąć, zbadać, wywnioskować»

Dojść prawdy.

Trudno dojść, jak jest naprawdę.

◊ Dojść do przekonania, do przeświadczenia «po rozważeniu czegoś być przekonanym, przeświadczonym o czymś»
◊ Dojść do wniosku, do konkluzji «wywnioskować»
◊ Dojść do kłębka, dojść po nitce do kłębka «osiągnąć rozwiązanie jakiejś sprawy na podstawie przesłanek, poszlak i drobnych faktów»
◊ Dojść do sedna sprawy «zbliżyć się do istoty sprawy, zacząć rozpatrywać główne zagadnienie»
◊ Dojść do świadomości «osiągnąć świadomość, przekonać się o czymś»
8. pot. częściej ndk «o owocach, jarzynach, zbożu: dojrzewać»

Pomidory, porzeczki dochodzą.

Pszenica w upalnym słońcu szybko dochodzi.

9. pot. częściej ndk «dogotowywać się, dopiekać się»

Kartofle już dochodziły.

10. łow. «zbliżyć się do zwierzyny na odległość strzału»
11. dochodzić

Słownik języka polskiego . 2013.

  • dojść — {{/stl 13}}{{stl 17}}ZOB. {{/stl 17}}{{stl 7}}dochodzić I, II {{/stl 7}}{{stl 20}} {{/stl 20}} {{stl 20}} {{/stl 20}}dojść {{/stl 13}}{{stl 8}}{z kimś, z czymś} {{/stl 8}}do ładu {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}}… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • dojść — 1. Dojść do czyichś rąk «trafić bezpośrednio do kogoś»: List leżał w modlitewniku matki, zamkniętym na mosiężną klamerkę. Mógł tak leżeć i przepaść na zawsze, mógł nigdy nie dojść do rąk Bronki. P. Gojawiczyńska, Dziewczęta. 2. Dojść do głosu… …   Słownik frazeologiczny

  • dochodzić – dojść do głosu — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} uzyskiwać możliwość mówienia, wypowiadania się; przemawiać : {{/stl 7}}{{stl 10}}Kiedy gwar nieco ucichł, przewodniczącemu udało się dojść do głosu. {{/stl 10}}{{stl 20}} {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • dochodzić – dojść do siebie — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} odzyskiwać siły, zdrowie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Po długiej chorobie wreszcie doszedł do siebie. {{/stl 10}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}2. {{/stl 12}}{{stl 7}} stawać się… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • dochodzić – dojść do skutku — {{/stl 13}}{{stl 7}} coś zostaje zrealizowane, spełnia się : {{/stl 7}}{{stl 10}}Wyjazd do Paryża nie doszedł do skutku. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • iść [dojść, trafić] po nitce do kłębka — {{/stl 13}}{{stl 33}} odkrywać, wykrywać, wyśledzić coś, wyciągając wnioski z wiążących się ze sobą cząstkowych informacji, logicznie wnioskując na podstawie szczegółów i pozostawionych śladów o zależnościach :{{/stl 33}}{{stl 10}}Policja, idąc… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • ubić interes — Dojść do ostatecznego porozumienia lub kompromisu, zwłaszcza co do ceny Eng. To make or conclude an arrangement, especially to reach an agreement on price for something …   Słownik Polskiego slangu

  • dochodzić — 1. Dojść do czyichś rąk «trafić bezpośrednio do kogoś»: List leżał w modlitewniku matki, zamkniętym na mosiężną klamerkę. Mógł tak leżeć i przepaść na zawsze, mógł nigdy nie dojść do rąk Bronki. P. Gojawiczyńska, Dziewczęta. 2. Dojść do głosu… …   Słownik frazeologiczny

  • dochodzić — I {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk VIIb, dochodzićdzę, dochodzićdzi, dochodzićchodź {{/stl 8}}– dojść {{/stl 13}}{{stl 8}}dk IXd, dochodzićjdę, dochodzićjdzie, dojdź, doszedł, doszła, doszli {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • ład — 1. Bez ładu i składu «nieporządnie, byle jak, chaotycznie, bezładnie»: (...) i tak gadałem bez ładu i składu, kiedy Wołodia nagle jakby ocknął się i rzucił krótko: – Dość! R. Antoszewski, Kariera. Za Wersalem zaczynają się już rozległe… …   Słownik frazeologiczny

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.