klucz

m II, D. -a; lm M. -e, D. -y
1. «narzędzie służące do zamykania i otwierania zamków i kłódek»

Klucz od biurka, od szafy, od szuflady, od mieszkania.

Klucze do drzwi, do kłódek.

Dorobić klucz do biurka.

Obrócić, przekręcić klucz w zamku.

Otworzyć kluczem coś (np. drzwi, szufladę).

Zamknąć coś (np. drzwi, mieszkanie, szufladę) na klucz, kluczem.

Zaglądać, podejrzeć coś, spojrzeć przez dziurkę od klucza.

Klucz zaskrzypiał, zgrzytnął w zamku.

◊ Pod kluczem «w zamknięciu, pod dozorem, pod ścisłą opieką»
◊ Znaleźć się, siedzieć pod kluczem «znaleźć się, siedzieć w areszcie»
◊ Wręczyć klucze miasta «dokonać aktu oddania się pod opiekę przez symboliczne wręczenie kluczy»
przen. «środek, sposób pozwalający na osiągnięcie, zrozumienie czegoś, wyjaśniający coś; ważny punkt umożliwiający dostęp do czegoś, opanowanie czegoś»

Klucz do czyjegoś serca.

2. «system znaków, skrótów itp., za pomocą których nadaje się depesze, sygnały itp., lub z których składa się pismo tajne; szyfr»

Klucz szyfrowy.

3. «objaśniający komentarz; tekst zawierający rozwiązania zadań matematycznych»
4. «zasady, według których coś się przeprowadza, rozstrzyga»

Klucz podziału zysków.

5. «szyk, w jakim lecą niektóre ptaki wędrowne szczególnie żurawie, przypominający kształtem literę V»
6. archit. bud. «środkowy kliniec szczytowy, konstrukcyjne zamknięcie sklepienia lub łuku, zwykle zdobione; zwornik»
7. bot. miner. zool. «wykaz zwierząt, roślin itp. ułożony według zasad systematyki, zwykle na podstawie ich cech morfologicznych»
8. lotn. «szyk samolotów podczas lotu zespołowego, w którym trzy samoloty formują trójkąt i stanowią najmniejszy zespół taktyczny samolotów w powietrzu»
9. muz. «znak graficzny umieszczany na początku pięciolinii określający bezwzględną wysokość dźwięku na linii, na której został umiejscowiony»

Klucz altowy, basowy, tenorowy, wiolinowy.

10. roln. «zespół gospodarstw państwowego gospodarstwa rolnego; dawniej: grupa folwarków pod wspólną administracją»
11. techn. «narzędzie do dokręcania lub odkręcania śrub i nakrętek, składające się zwykle z odpowiednio ukształtowanej główki, która obejmuje nakrętkę lub łeb śruby oraz trzonka do obracania klucza ręką»
∆ Klucz wiertniczy «narzędzie do skręcania i rozkręcania elementów przewodu wiertniczego lub rur okładzinowych oraz do obracania o pewien kąt przewodu wiertniczego»
12. techn. «narzędzie do nakręcania, wprawiania w ruch jakiegoś mechanizmu itp.»
13. techn. «część aparatury telegraficznej lub radiowej służącej do nadawania depesz, sygnałów itp., przycisk, którym telegrafista zamyka i otwiera obwód elektryczny wytwarzając impulsy przesyłane do aparatu odbiorczego»

Słownik języka polskiego . 2013.

  • klucz — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż III, D. a; lm D. y {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} narzędzie, najczęściej metalowe, którym zamyka się i otwiera zamki, zamknięcia, kłódki i inne urządzenia blokujące : {{/stl 7}}{{stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Klucz — bezeichnet in Polen eine Ortschaft in der Gemeinde Ujazd (Oppeln), Woiwodschaft Oppeln einen Stadtteil von Jaworzno, Woiwodschaft Schlesien einen Stadtteil von Stettin, Woiwodschaft Westpommern, siehe Klucz (Stettin) …   Deutsch Wikipedia

  • klucz — 1. Ktoś z jakiegoś klucza «osoba ciesząca się poparciem pewnej wpływowej grupy ludzi, dzięki której może objąć jakieś ważne stanowisko»: Premier zapowiedział, że nie będzie dobierał ministrów z klucza partyjnego. Rzecz 08/06/2000. 2. Pod kluczem… …   Słownik frazeologiczny

  • Klucz (Stettin) — Klucz (deutsch Klütz) ist ein Ort in der Woiwodschaft Westpommern in Polen. Er bildet gemeinsam mit dem benachbarten Żydowce (Sydowsaue) die Ortschaft Żydowce Klucz im Stadtkreis Stettin. Geographische Lage Ortsbild (2009) Der Ort liegt in …   Deutsch Wikipedia

  • klucz francuski — {{/stl 13}}{{stl 7}} klucz do odkręcenia i zakręcania śrub, o zmiennej, regulowanej odległości szczęk {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • klucz wiolinowy — {{/stl 13}}{{stl 8}}muz. {{/stl 8}}{{stl 7}} jeden z kluczy – znaków graficznych umieszczanych na początku pięciolinii, używany do notowania instrumentów o wysokim brzmieniu, wysokich głosów i wyższych dźwięków (z prawej strony klawiatury)… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Zajazd Złoty Klucz — (Zemborzyce Tereszyńskie,Польша) Категория отеля: Адрес: Trojaczkowice 33, 24 22 …   Каталог отелей

  • Szczecin-Klucz — is a municipal neighborhood of the city of Szczecin, Poland situated on the right bank of Oder river, south east of the Szczecin Old Town, and south west of Szczecin Dąbie.Before 1945 when Stettin was a part of Germany, the German name of this… …   Wikipedia

  • szperak — klucz wytrych …   Słownik gwary warszawskiej

  • Klutschau — Klucz …   Deutsch Wikipedia

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.