ciężar

m IV, D. -u, Ms. \ciężararze; lm M. -y
1. «siła, z jaką Ziemia przyciąga dane ciało; waga jakiegoś ciała»

Ciężar bagażu był ponad jej siły.

Owoce spadały pod wpływem własnego ciężaru.

fiz. Ciężar atomowy «względna masa atomu danego pierwiastka chemicznego, obliczana w stosunku do 1/12 masy izotopu węgla przyjętej za atomową jednostkę masy; masa atomowa»
∆ Ciężar cząsteczkowy a. drobinowy «względna masa cząsteczki danej substancji (pierwiastka lub związku chemicznego); masa cząsteczkowa»
∆ Ciężar pozorny «ciężar ciała zanurzonego w płynie, zmniejszony o ciężar płynu wypartego przez to ciało»
∆ Ciężar właściwy «stosunek ciężaru ciała jednorodnego do jego objętości»
przestarz. Ciężar gatunkowy «ciężar właściwy»
przen. dziś żywe «istotna wartość, ważność czegoś, istota, waga»
2. «rzecz ciężka, przedmiot wiele ważący; obciążenie»

Ogromny ciężar.

Dźwigać, nosić, wozić jakieś ciężary.

Ująć sobie ciężaru.

Jabłoń przygięta pod ciężarem owoców.

Stół uginał się pod ciężarem zastawy.

sport. Podnoszenie ciężarów «dyscyplina w ciężkiej atletyce polegająca na podnoszeniu przez zawodnika ponad głowę w przepisany sposób żelaznego pręta z nakładanymi na końce metalowymi talerzami»
przen. «to, co ciąży komuś, przygniata kogoś; brzemię, ucisk»

Ciężar lat, starości, pokuty, niesprawiedliwości, zbrodni.

Wziąć na siebie ciężar obowiązku.

Kogoś gniecie jakiś ciężar, np. zmęczenia.

◊ Być, stać się dla kogoś ciężarem «być zawadą, sprawiać komuś kłopot; narażać kogoś na wydatki»
◊ Zdjąć, zrzucić ciężar z głowy, serca, myśli itp. «pozbyć się zmartwienia, kłopotu; odetchnąć»
◊ Ciężar jakiś spada komuś z piersi, głowy, serca itp. «ktoś pozbywa się zmartwienia, kłopotu»
3. częściej w lm «powinności, obowiązki; świadczenia, podatki»

Ciężary państwowe, gruntowe, pańszczyźniane.

Ciężar danin, kontyngentów.

Nałożyć na kogoś jakiś ciężar, obarczyć kogoś jakimś ciężarem.

Ponosić ciężary na rzecz panującego.


Słownik języka polskiego . 2013.

  • ciężar — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. mnż I, D. u, Mc. ciężararze {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} właściwość wszelkich obiektów mających masę wywołana przyciąganiem ziemskim, powodująca, że coś jest łatwe lub trudne do… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Ciezar — (Ziezar), Stadt am Segura in der spanischen Provinz Murcia u. nordwestlich von dieser Stadt, mit römischen Ruinen u. 7000 Ew …   Pierer's Universal-Lexikon

  • ciężar — 1. Być, stać się dla kogoś ciężarem «sprawiać komuś kłopot, utrudniać komuś coś»: W moim wieku nie powinienem być ciężarem dla rodziców. Gdybym miał studiować, to ewentualnie na studiach wieczorowych, a w porze dziennej pracować. J. J. Balwierz,… …   Słownik frazeologiczny

  • ciężar gatunkowy — {{/stl 13}}{{stl 7}} ważność, ranga czegoś (w porównaniu z rzeczami, zjawiskami tej samej klasy) : {{/stl 7}}{{stl 10}}Afery o większym ciężarze gatunkowym trafiają do komendy głównej policji. Ciężar gatunkowy spraw, problemów. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Nicolás Cabrillana Ciézar — (Yunquera, Málaga, 9 de noviembre de 1926 – Málaga, 21 de marzo de 2010[1] ) fue un historiador español que estableció un importante postulado sobre despoblados. Contenido 1 Biografía …   Wikipedia Español

  • gatunkowy — Ciężar gatunkowy zob. ciężar 2 …   Słownik frazeologiczny

  • waga — ż III, CMs. wadze; lm D. wag 1. «przyrząd do pomiaru masy lub ciężaru ciał, działający najczęściej na zasadzie dźwigni lub odkształcenia elementu ze sprężystego materiału» Waga szalkowa, talerzowa, dźwigniowa, sprężynowa. Waga aptekarska,… …   Słownik języka polskiego

  • ważyć — ndk VIb, ważyćżę, ważyćżysz, waż, ważyćżył, ważyćżony 1. «określać ciężar czegoś za pomocą wagi, porównywać ciężar czegoś z jednostką wagi; odważać» Ważyć towar na wadze. 2. «mieć pewien ciężar (określony w jednostkach wagi)» Bagaż ważył… …   Słownik języka polskiego

  • zrzucić — 1. Zrzucić ciężar, kamień z serca «przestać się czymś martwić, pozbyć się kłopotu»: Mówiono, że z kimś wyjechała, że wyszła za mąż. Gdy ją odnalazł, dalej była bardzo piękna. I szalona. Jak szalona, miało się okazać później. Potrząsnął głową.… …   Słownik frazeologiczny

  • zrzucać — 1. Zrzucić ciężar, kamień z serca «przestać się czymś martwić, pozbyć się kłopotu»: Mówiono, że z kimś wyjechała, że wyszła za mąż. Gdy ją odnalazł, dalej była bardzo piękna. I szalona. Jak szalona, miało się okazać później. Potrząsnął głową.… …   Słownik frazeologiczny

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.